سایت ایرانداک (irandoc.ac.ir) وابسته به پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، به عنوان پایگاه ملی جمعآوری، سازماندهی و اشاعه اطلاعات علمی کشور، طیف گستردهای از خدمات را به جامعه علمی ارائه میدهد. از جمله مهمترین این خدمات میتوان به ثبت و انتشار پایاننامهها و رسالههای دانشگاهی، ارائه سامانه همانندجویی برای بررسی میزان تشابه متون علمی، امکان استعلام پیشینه پژوهشی و دسترسی به منابع اطلاعاتی مختلف اشاره کرد.
این سایت با هدف پشتیبانی از پژوهشگران، دانشجویان و اساتید و همچنین تسهیل دسترسی به اطلاعات علمی معتبر، نقش مهمی در پیشرفت علم و فناوری کشور ایفا میکند.سایت ایرانداک یکی از مهمترین منابع اطلاعات علمی در ایران است که به دانشجویان و محققان امکان دسترسی به پایاننامهها، رسالهها، مقالات علمی و سایر منابع پژوهشی را میدهد.
این سایت توسط پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (ISTIC) مدیریت میشود و به عنوان یک پایگاه ملی برای ثبت و انتشار اطلاعات علمی در ایران شناخته میشود. در این مقاله، به بررسی جامع سایت ایرانداک خواهیم پرداخت و به شما راهنمایی خواهیم داد تا بتوانید به بهترین شکل از این سایت استفاده کنید.

ورود به سامانه ایرانداک
سایت پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران (irandoc.ac.ir) به منظور ارائه خدمات به دانشجویان و پژوهشگران، نیازمند ثبت نام اولیه کاربران میباشد. برای استفاده از امکانات سامانه، کاربران میبایست با وارد کردن ایمیل و گذرواژه خود وارد حساب کاربری شوند. در فرآیند ثبت نام، اطلاعاتی نظیر رایانامه، کد ملی و شماره تماس از کاربر دریافت میشود.
لازم به ذکر است که هر کد ملی تنها مجاز به یکبار ثبت نام در سامانه میباشد. همچنین امکان ویرایش اطلاعات ثبت شده نظیر کد ملی و ایمیل که پیش از این امکان پذیر نبود، در حال حاضر برای کاربران فراهم شده است. برای ورود به سامانه ایرانداک، باید به آدرس https://irandoc.ac.ir/ مراجعه کنید. در صفحه ورود، باید ایمیل و رمز عبور خود را وارد کنید. اگر هنوز در سایت ثبتنام نکردهاید، میتوانید با کلیک بر روی لینک “ثبتنام” یک حساب کاربری جدید ایجاد کنید.
ورود به سامانه ایرانداک با استفاده از کد ملی
کاربران جدید سایت ایرانداک (اعم از پژوهشگران و دانشجویان) برای تکمیل فرایند ثبت نام و استفاده از امکانات سامانه، ملزم به ارائه کد ملی خود هستند. در واقع، وارد کردن کد ملی، شرط لازم برای عضویت در این سایت و بهرهمندی از خدمات آن میباشد. برای راهنمایی بیشتر، تصاویر آموزشی مربوط به مراحل ثبت نام در ادامه ارائه شده است.
کاربرانی که برای اولین بار به سایت ایرانداک مراجعه میکنند، با کلیک بر روی گزینه “ورود” در صفحه اصلی، به صفحه جدیدی هدایت میشوند.

مطابق تصویر، روی لینک “نام نویسی” کلیک کنید تا به صفحه ثبت نام هدایت شوید.

در این مرحله، کاربر اطلاعات مورد نیاز شامل کد ملی، ایمیل و شماره تلفن را وارد میکند. سپس با مشخص کردن وضعیت خود (دانشجو، دانشآموخته یا هیات علمی) و تایید مراحل، وارد پورتال شخصی خود در سایت ایرانداک میشود. لازم به ذکر است که ارائه کد ملی تنها برای اولین ورود به سامانه الزامی است و در دفعات بعدی، ورود به حساب کاربری با استفاده از رایانامه و رمز عبور امکانپذیر خواهد بود.
ثبت درخواست پیشینه پژوهشی در سامانه ایرانداک
به منظور جلوگیری از تکرار موضوعات پایاننامههای ارشد و رسالههای دکتری، سامانه ایرانداک اقدام به راهاندازی سامانه درخواست پیشینه پژوهشی (pishineh.irandoc.ac.ir) نموده است.
دانشجویان پس از انتخاب موضوع پایاننامه و هماهنگی با استاد راهنما و مشاور، میتوانند با مراجعه به این سامانه و ورود به حساب کاربری خود، عنوان پایاننامه را ثبت نموده و با پرداخت هزینه مربوطه (که معمولا تا سقف 20 هزار تومان میباشد) پیشینه پژوهشی آن عنوان را دریافت نمایند.
این سامانه امکان جستجوی عناوین مشابه در میان مقالات علمی و پایاننامهها را نیز فراهم میآورد. دانشجویان میتوانند پس از انتخاب استاد مشاور و تعیین موضوع پایاننامه، نسبت به ثبت آن در سامانه ایرانداک اقدام نمایند.
ثبت پایاننامه در ایرانداک
پس از اطمینان از عدم تکراری بودن موضوع پایاننامه، لازم است به سامانه ثبت عنوان پایاننامه، رساله و پروپوزال مراجعه نموده و عنوان مورد نظر را ثبت نمایید. در هنگام وارد کردن عنوان پایاننامه دقت کافی داشته باشید، زیرا در صورت ثبت عنوان و نیاز به تغییر آن (حتی در حد یک واژه) مجبور به طی مجدد مراحل جستجوی پیشینه پژوهش و ثبت عنوان خواهید بود. بنابراین، پیش از ثبت عنوان، از نهایی بودن آن اطمینان حاصل نمایید.
دانشجویان میتوانند با استفاده از ایمیل و گذرواژه خود وارد سامانه ثبت عنوان پایاننامه شده، موضوع مورد نظر را پس از پرداخت هزینه ثبت نمایند. پس از گذشت مدت زمانی، عنوان ثبت شده به عنوان پیشنهاده در سامانه قابل مشاهده خواهد بود. برای دسترسی آسان به سامانه ثبت عنوان پایاننامه ایرانداک (sabt.irandoc.ac.ir) میتوانید از لینک مستقیم ارائه شده استفاده نمایید.
دانشجویان دکتری نیز پس از حصول اطمینان از عدم تکراری بودن عنوان رساله و پیش از شروع به نگارش آن، میبایست با تمامی مراحل نگارش پایاننامه دکتری آشنایی داشته باشند.
یکی از مهمترین کاربردهای سایت ایرانداک برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی، ثبت پایاننامه و رساله است. این کار به منظور حفظ حقوق پدیدآوران و همچنین دسترسی سایر محققان به این آثار انجام میشود.
برای ثبت پایاننامه در ایرانداک، ابتدا باید در سایت ثبتنام کنید و سپس وارد حساب کاربری خود شوید. پس از آن، میتوانید پایاننامه خود را به صورت فایل PDF آپلود کنید.
سامانه مشابهتیاب (همانندجو) ایرانداک
سامانه همانندجو یکی از بخشهای مهم سامانه ایرانداک است که بسیاری از دانشگاههای کشور از آن استفاده میکنند. پس از تعیین و ثبت موضوع پایاننامه توسط دانشجو، نوبت به نگارش پروپوزال میرسد. برخی از دانشگاهها، مانند دانشگاههای سراسری، از دانشجویان میخواهند که متن کامل پروپوزال را در سامانه همانندجو بررسی نمایند تا میزان تشابه آن با سایر پژوهشها مشخص گردد.
این روند برای متن پایاننامه نیز قابل اجرا است. برخی از اساتید راهنما از دانشجویان میخواهند که پس از پایان هر فصل از پایاننامه، به سامانه همانندجو مراجعه کرده و آن بخش را در سامانه بارگذاری نمایند. در صورتی که میزان تشابه متن با سایر پژوهشها کمتر از 30 درصد یا درصد مورد نظر دانشگاه باشد، پایاننامه قابل قبول خواهد بود و دانشجو میتواند خود را برای جلسه دفاع آماده کند.
با توجه به اینکه انجام همانندجویی برای برخی از دانشجویان دشوار است و اطلاعات کافی در این خصوص ندارند، در ادامه لینک ورود مستقیم به سامانه همانندجو ایرانداک ارائه شده و مراحل دریافت درصد همانندجویی پایاننامه توضیح داده شده است.
برای شروع، به سایت irandoc.ac.ir مراجعه کرده و از میان گزینههای موجود، بر روی “سامانه همانندجو” کلیک کنید تا به صفحه مربوطه هدایت شوید.

در این صفحه، بر روی گزینه “ورود” که در بالای صفحه قرار دارد (مطابق تصویر) کلیک نمایید. چنانچه پیش از این در سامانه ایرانداک ثبت نام نکردهاید، با انتخاب گزینه “نام نویسی” و وارد کردن اطلاعات مورد نیاز، نسبت به ایجاد حساب کاربری اقدام نمایید. سپس مجددا به این صفحه بازگشته و گزینه “ورود” را انتخاب کنید.

پس از وارد نمودن نام کاربری و رمز عبور، به صفحه اصلی سامانه همانندجو هدایت خواهید شد.

با توجه به نوع فعالیت خود، بر روی گزینه “درخواست تازه” در یکی از بخشهای زیر کلیک کنید. به عنوان مثال، در تصویر زیر، گزینه “همانندجویی پایاننامه کارشناسی ارشد” انتخاب شده است. همانطور که مشاهده میکنید، نوع درخواست “پایاننامه ارشد” و در فیلد دوم، “نوع متن ارسالی” (متن کامل یا بخشی از پایاننامه) مشخص شده است. برای ادامه، بر روی “گام بعد” کلیک کنید تا به مرحله بعدی هدایت شوید.

در مرحله بعد، عنوان پایاننامه خود را در فیلد اول وارد کنید و متن مورد نظر برای همانندجویی را در فیلد دوم قرار دهید. سپس برای ادامه مراحل، بر روی گزینه “گام بعدی” کلیک کنید.

در این قسمت، لازم است ایمیل و شناسه استاد راهنمای خود را وارد کنید. توصیه میشود پیش از ثبت نام، این اطلاعات را از استاد راهنما دریافت نمایید.

در نهایت، به مرحله پرداخت هزینه همانندجویی پایاننامه میرسید. پس از پرداخت مبلغ و انتخاب گزینه “تکمیل فرآیند”، درخواست شما ثبت خواهد شد. لازم به ذکر است که هیچ گونه محدودیتی برای تعداد دفعات استفاده از سامانه همانندجویی ایرانداک وجود ندارد و دانشجویان میتوانند با پرداخت هزینه، به دفعات متن پایاننامه خود را در سامانه بارگذاری و درصد تشابه آن را دریافت نمایند.
از جمله مزایای سامانه همانندجو، علاوه بر ارائه درصد تشابه، مشخص کردن بخشهای مشابه با رنگهای مختلف و ارائه منبع آن به دانشجو میباشد. بدین ترتیب، دانشجویان میتوانند با مراجعه به منابع و آشنایی با محتوای آنها، شیوه نگارش خود را اصلاح کرده و از تشابه متن خود با سایر پژوهشها جلوگیری نمایند.
دانلود و استفاده از اپلیکیشن موبایل ایرانداک
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران با توجه به استقبال گسترده کاربران از سامانه ایرانداک و به منظور تسهیل دسترسی و استفاده آسانتر از امکانات آن در هر زمان و مکانی، در آیندهای نزدیک اقدام به راهاندازی اپلیکیشن تلفن همراه ایرانداک خواهد نمود. با توجه به اطلاعیه منتشر شده، پیشبینی میشود این اپلیکیشن در اواخر تیر ماه یا اوایل مرداد ماه در دسترس کاربران قرار گیرد.
علاوه بر این، با توجه به غنی بودن دادههای ایرانداک در حوزه هوش مصنوعی، این پژوهشگاه در راستای توسعه این حوزه و سهولت بخشیدن به کاربرد آن، اقدام به طراحی پیکرههای زبانی نموده است. همچنین از دیگر برنامههای آتی ایرانداک میتوان به پخش جلسات دفاع پایاننامه و رساله دانشجویان از طریق تلویزیون (شبکه چهار صدا و سیما) اشاره کرد که با هدف مردمیسازی و ترویج فرهنگ پایاننامهنویسی انجام خواهد شد.
ویژگیها و خدمات سامانه ایرانداک (irandoc.ac.ir)
سامانه ایرانداک، به عنوان یکی از سامانههای پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با هدف جلوگیری از سرقت علمی و حفظ حقوق پدیدآوران، در جهت تسهیل امور پژوهشی دانشجویان راهاندازی شده است. این سامانه امکان دسترسی به عناوین و متن کامل پایاننامههای منتشر شده در دانشگاههای مختلف کشور (سراسری، آزاد، پیام نور و …) را فراهم میآورد.
دانشجویان میتوانند با جستجوی کلیدواژه مورد نظر خود در پایگاه اطلاعات علمی ایرانداک (گنج) به لیستی از پایاننامههای مرتبط دسترسی یافته و نسبت به دانلود آنها اقدام نمایند. برای دانلود متن کامل پایاننامهها، ثبت نام در سامانه ایرانداک الزامی است. ثبت نام در این سامانه به صورت رایگان و با وارد کردن ایمیل و رمز عبور انجام میشود.
شایان ذکر است که هر کاربر مجاز به دانلود متن کامل حداکثر 5 پایاننامه در هر هفته میباشد. همچنین سامانه ایرانداک شامل بخشهای دیگری نظیر سامانه همانندجویی، سامانه درخواست پیشینه پژوهشی و ثبت عنوان پایاننامه ارشد و دکتری میباشد که دانشجویان میتوانند برای اطمینان از عدم تکراری بودن موضوع پایاننامه خود به آنها مراجعه نمایند.
سامانه ایرانداک دارای ویژگیها و خدمات متنوعی است که به دانشجویان و محققان کمک میکند تا به بهترین شکل از این سایت استفاده کنند. برخی از مهمترین ویژگیها و خدمات سامانه ایرانداک عبارتند از:
- ثبت و انتشار پایاننامهها و رسالهها
- استعلام پیشینه پژوهشی
- سامانه مشابهتیاب (همانندجو)
- جستجوی پیشرفته
- دریافت نسخه الکترونیکی پایاننامهها و رسالهها
- امکان ثبت نظر و پیشنهادات

گزارش آمار پایاننامهها و رسالههای ثبتشده در ایرانداک
سایت ایرانداک سالانه میزبان تعداد زیادی پایاننامه و رساله (پارسا) است. بر اساس آمار ارائه شده توسط پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، در سال گذشته از مجموع ۱۰۴ هزار و ۷۰۰ پایاننامه و رساله ثبت شده، ۴۴ هزار و ۹۳۷ پارسا (معادل ۹۱.۴۲ درصد) مربوط به دانشآموختگان زن و ۵۹ هزار و ۷۶۳ پارسا (معادل ۸.۵۷ درصد) مربوط به دانشآموختگان مرد بوده است.
تعداد کل پارساهای ثبت شده: ۱۰۴,۷۰۰
- پایاننامه: ۹۳,۹۷۱
- رساله: ۱۰,۷۲۹
پارساهای ثبت شده توسط زنان: ۴۴,۹۳۷
- پایاننامه: ۴۰,۳۸۷
- رساله: ۴,۵۵۰
پارساهای ثبت شده توسط مردان: ۵۹,۷۶۳
- پایاننامه: ۵۳,۵۸۴
- رساله: ۶,۱۷۹
نکته قابل توجه این است که تعداد پایاننامهها و رسالههای زنان در برخی گروههای آموزشی از مردان پیشی گرفته است. به طور مشخص، زنان در گروه علوم پایه با ۶,۱۴۷ مدرک، علوم پزشکی با ۱,۰۳۸ مدرک و هنر با ۳,۷۶۱ مدرک از مردان بیشتر پایاننامه و رساله ثبت کردهاند. البته در سایر گروههای آموزشی، تعداد پایاننامهها و رسالههای مردان بیش از زنان است.
جدول 1: تعداد پایاننامهها به تفکیک جنسیت و گروه آموزشی
| گروه آموزشی | زن | مرد | همه |
|---|---|---|---|
| علوم انسانی | 23,254 | 30,487 | 53,741 |
| فنی و مهندسی | 5,628 | 14,457 | 20,085 |
| علوم پایه | 5,133 | 3,498 | 8,631 |
| علوم کشاورزی | 2,169 | 2,301 | 4,470 |
| دامپزشکی | 202 | 174 | 376 |
| علوم پزشکی | 331 | 165 | 496 |
| هنر | 3,670 | 2,502 | 6,172 |
| همه | 40,387 | 53,584 | 93,971 |
جدول 2: تعداد رسالهها به تفکیک جنسیت و گروه آموزشی
| گروه آموزشی | زن | مرد | همه |
|---|---|---|---|
| علوم انسانی | 1,484 | 2,559 | 4,043 |
| فنی و مهندسی | 496 | 1,310 | 1,806 |
| علوم پایه | 1,014 | 762 | 1,776 |
| علوم کشاورزی | 538 | 666 | 1,204 |
| دامپزشکی | 220 | 282 | 502 |
| علوم پزشکی | 707 | 487 | 1,194 |
| هنر | 91 | 113 | 204 |
| همه | 4,550 | 6,179 | 10,729 |

سوالات متداول درباره سایت ایرانداک
1. چگونه میتوان در سایت ایرانداک ثبتنام کرد؟
برای ثبتنام در سایت ایرانداک، باید به آدرس https://irandoc.ac.ir/ مراجعه کنید و سپس در قسمت “ثبتنام” اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید.
2. چگونه میتوان به سامانه ایرانداک وارد شد؟
برای ورود به سامانه ایرانداک، باید به آدرس https://irandoc.ac.ir/ مراجعه کنید و سپس ایمیل و رمز عبور خود را وارد کنید.
3. چگونه میتوان از سامانه مشابهتیاب ایرانداک استفاده کرد؟
برای استفاده از سامانه مشابهتیاب ایرانداک، باید به آدرس https://tik.irandoc.ac.ir/User/Login مراجعه کنید و سپس پایاننامه یا رساله خود را آپلود کنید.
4. چگونه میتوان پایاننامه یا رساله خود را در ایرانداک ثبت کرد؟
برای ثبت پایاننامه یا رساله در ایرانداک، باید به آدرس https://irandoc.ac.ir/ مراجعه کنید و سپس در قسمت “ثبت پایاننامه” اطلاعات مورد نیاز را وارد کنید و فایل پایاننامه یا رساله خود را آپلود کنید.
5. چگونه میتوان از اپلیکیشن موبایل ایرانداک استفاده کرد؟
برای استفاده از اپلیکیشن موبایل ایرانداک، باید آن را از فروشگاههای اپل و گوگل پلی دانلود کنید و سپس در آن ثبتنام کنید.
6. چه ویژگیها و خدمات دیگری در سامانه ایرانداک وجود دارد؟
سامانه ایرانداک دارای ویژگیها و خدمات متنوعی است، از جمله ثبت و انتشار پایاننامهها و رسالهها، استعلام پیشینه پژوهشی، سامانه مشابهتیاب (همانندجو)، جستجوی پیشرفته، دریافت نسخه الکترونیکی پایاننامهها و رسالهها، و امکان ثبت نظر و پیشنهادات.
7. آیا استفاده از سامانه ایرانداک رایگان است؟
بله، استفاده از سامانه ایرانداک برای دانشجویان و محققان رایگان است.
8. آیا میتوان از سامانه ایرانداک برای ثبت پایاننامه یا رساله کارشناسی استفاده کرد؟
خیر، سامانه ایرانداک فقط برای ثبت پایاننامه و رساله کارشناسی ارشد و دکتری قابل استفاده است.
9. آیا میتوان از سامانه ایرانداک برای ثبت پایاننامه یا رساله خارجی استفاده کرد؟
خیر، سامانه ایرانداک فقط برای ثبت پایاننامه و رسالههای داخلی قابل استفاده است.

نتیجه گیری
سایت ایرانداک به عنوان پایگاه ملی اطلاعات علمی ایران، نقش بسزایی در گردآوری، سازماندهی و اشاعه اطلاعات علمی کشور ایفا میکند. این سامانه با ارائه خدمات متنوعی نظیر ثبت و انتشار پایاننامهها و رسالهها، استعلام پیشینه پژوهشی، ارائه سامانه مشابهتیاب و امکان دسترسی به منابع علمی گوناگون، به جامعه علمی کشور خدمترسانی میکند.
با توجه به اهمیت روزافزون اطلاعات علمی در دنیای امروز، سایت ایرانداک با بهرهگیری از فناوریهای نوین و توسعه مستمر خدمات خود، میتواند به عنوان یک ابزار قدرتمند در پیشبرد اهداف علمی و پژوهشی کشور عمل نماید و زمینه لازم برای رشد و شکوفایی علمی ایران را فراهم آورد.
سایت ایرانداک یکی از مهمترین منابع اطلاعات علمی در ایران است که به دانشجویان و محققان امکان دسترسی به پایاننامهها، رسالهها، مقالات علمی و سایر منابع پژوهشی را میدهد. این سایت دارای ویژگیها و خدمات متنوعی است که به دانشجویان و محققان کمک میکند تا به بهترین شکل از این سایت استفاده کنند. اگر شما نیز دانشجو یا محقق هستید، توصیه میکنیم از سایت ایرانداک استفاده کنید تا به اطلاعات علمی مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنید.
کامل مشاور به عنوان یکی از وب سایت های مربوط به نظام وظیفه و آموزشی تحصیلی صمیمانه از همراهی شما تا پایان این مقاله سپاسگزار است، امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد و به شما در آشنایی با سایت ایرانداک کمک کرده باشد.