انواع معافیت سربازی

انواع معافیت سربازی، معافیت سربازی یعنی فرد مشمول خدمت وظیفه عمومی، به دلایلی مثل بیماری، کفالت خانواده یا تحصیلات، از رفتن به سربازی معاف شود. این معافیت یا دائم است یا موقت. معافیت دائم یعنی فرد کلا از سربازی معاف می‌شود و دیگر لازم نیست به خدمت برود. مثلا کسی که بیماری جسمی یا روحی شدیدی دارد و نمی‌تواند سربازی کند، با ارائه مدارک پزشکی، معاف دائم می‌شود. یا فردی که سرپرست خانواده است و کسی جز او نیست که از خانواده‌اش نگهداری کند، می‌تواند معافیت کفالت بگیرد.

معافیت موقت هم یعنی فرد برای مدتی مشخص، مثلا دوران تحصیل در دانشگاه، از سربازی معاف می‌شود و بعد از آن باید به خدمت برود. البته انواع دیگری از معافیت هم داریم، مثلا معافیت فرزندان شهدا و جانبازان یا معافیت کسانی که سه فرزند یا بیشتر دارند. قوانین معافیت سربازی هر سال ممکن است تغییر کند، برای همین بهتر است برای اطلاع دقیق از شرایط، به سایت سازمان نظام وظیفه مراجعه کنید.

وقتی پسران ایرانی به سن 18 سالگی می رسند، مشمول خدمت سربازی می شوند و در صورت نداشتن معافیت سربازی، ملزم به رفتن به خدمت هستند، و خدمت سربازی در ایران برای بسیاری از جوانان یک دغدغه مهم به شمار می رود. با این حال، راه های قانونی برای معافیت سربازی وجود دارد. در این مقاله جامع، به تمامی موارد مربوط به معافیت سربازی در ایران، از جمله قوانین جدید، شرایط و مراحل دریافت آن می پردازیم.

معافیت سربازی

معافیت سربازی به معنای معاف شدن فرد از انجام خدمت دوره ضرورت (اجباری) در نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران است. افراد واجد شرایط معافیت، کارت معافیت سربازی دریافت می کنند.

معافیت های دائم سربازی

معافیت‌های دائم سربازی، این معافیت ها همانطور که گفته شد به افراد این امکان را می دهد که در هر مرحله ای حتی اگر فراری باشند از خدمت سربازی به طور کامل معاف شوند و معافیت بگیرند. انواع معافیت های دائم سربازی به شرح زیر است:

معافیت پزشکی

معافیت های پزشکی مربوط به بیماری هایی است که فرد را از کار افتاده و اساساً از شرایط عادی زندگی خارج می کند. تقریباً هر بیماری که فکرش را بکنید توسط سیستم نظام وظیفه پیش نویس در 17 بخش و بیش از 300 بند طبقه بندی شده است که بر اساس آنها می توان معافیت دریافت کرد.

در معافیت های پزشکی شرط سنی یا غیبت سربازی وجود ندارد اما یکی از مهمترین شرایطی که برای صدور معافیت در نظر گرفته می شود مدارک تحصیلی است. بنابراین هر چه مدرک تحصیلی بالاتر باشد احتمال معافیت کمتر می شود. همچنین در اکثر بیماری ها امکان درخواست معافیت سربازی در دوران تحصیل وجود ندارد.

معافیت کفالت

زمانی که افراد به دلایل مختلف قادر به مراقبت از خانواده خود نباشند یا طلاق گرفته باشند، فرد می توانند کفالت پدر یا مادر خود را بر عهده بگیرند. شایان ذکر است که کفالت فقط مختص والدین نیست و می توان کفالت برادر، خواهر، مادربزرگ یا پدربزرگ خود را که هر کدام دارای قوانین خاصی هستند، بر عهده گرفت.

برخلاف معافیت پزشکی در معافیت کفالت، مدارک تحصیلی مهم نیست، بلکه شرایطی مانند عدم غیبت سربازی یا فرزند پسر مجرد بالای 18 سال بودن و البته زندگی واجد شرایط با فردی که قرار است کفالتش را برعهده بگیرد مهم است.

معافیت ایثارگری

معافیت ایثارگری برای افرادی اعمال می شود که اعضای نزدیک خانواده آنها برای مدت طولانی در مناطق جنگی و عملیات خدمت کرده و یا به دلیل صدمات جسمی یا روحی از کار افتاده اند. لازم به ذکر است رزمندگانی که مدتی در اسارت بوده اند نیز مشمول این قانون معافیت می شوند.

شرایط معافیت ایثارگری

حضور حداقل 30 ماه در جبهه های جنگ

داشتن حداقل ۲۵ درصد جانبازی

حداقل ۱۲ ماه اسارت

قانون تلفیق معافیت ایثارگری

در صورتی که هر یک از ضوابط مذکور به آستانه تعیین شده نرسد و طبق قانون ترکیب و تلفیق در مجموع به عدد 30 برسد، ممکن است فرد از خدمت سربازی معاف شود و در غیر این صورت فقط مشمول کسری خدمت خواهد شد.

معافیت موارد خاص

معافیت برای موارد خاص همانطور که از نامش پیداست در حداقل شرایط اعطا می شود و در واقع افراد بسیار کمی تحت این شرایط قرار می گیرند. با این وجود سازمان وظیفه عمومی نیز این شرایط را پیش بینی کرده و از طریق این موارد می توان معافیت هایی را کسب کرد.

همسر معلول داشتن

داشتن فرزند معلول

خرید خدمت سربازی

عفو رهبری

معافیت سربازی ۳ خواهری

هر یک از این موارد شرایط و مقررات خاص خود را دارد که برای بهرمندی از خدمت سربازی موارد خاص باید رعایت شود.

معافیت متاهلین

معافیت متاهلین، بر اساس آیین نامه جدید متاهلین دارای فرزند می توانند از خدمت سربازی معاف شوند. این شرط شامل کلیه مشمولانی که در حال حاضر مشغول به خدمت هستند و همچنین مشمولان فراری یا غایب می باشد که به آنها امکان معافیت از خدمت سربازی را می دهد.

شرایط معافیت سربازی بالای ۴۰ سال

فرد دارای 3 فرزند و حداقل سن 40 سال تحت هر شرایطی معاف است.

شرایط معافیت زیر ۴۰ سال

در سن کمتر از 40 با داشتن 4 فرزند و بیشتر نیز فرد معاف است.

توجه!

افرادی که فراری محسوب می شوند باید برای درخواست معافیت به واحد خدمات خود مراجعه کرده و بر اساس آن اقدام کنند.

در صورت عدم وجود تعداد فرزندان برای معافیت، می توان از کسری خدمت برای کمتر شدن مدت خدمت سربازی استفاده کرد.

معافیت عفو رهبری

معافیت عفو رهبری، یکی از معافیت های سربازی مربوط به حداقل سن مشمولان صرف نظر از داشتن فرزند است یا خیر. در حال حاضر متولدین تا سال 1354 حتی در صورت مجرد یا بدون فرزند می توانند از خدمت سربازی معاف شوند.

همچنین افرادی که به سن 50 سالگی نزدیک و یا به سن 50 سالگی رسیده اند دیگر نیازی به اقدام رسمی در نظام وظیفه ندارند و کارت شناسایی این افراد به عنوان گواهی معافیت است که به آنها امکان می دهد از کلیه خدمات کارت معافیت یا اتمام دوره استفاده کنند.

معافیت با خرید خدمت سربازی

شرایط و مبالغ مختلفی برای خرید خدمت سربازی در مقاطع زمانی مشخص وجود داشته است. آخرین بار در سال 95 تا 97 که مبلغ مناسب و شرط 8 سال غیبت وجود داشت و حتی امکان پرداخت اقساطی مبلغ خرید خدمت سربازی وجود داشت.

مجلس در پایان سال 1400 قانون خرید خدمت سربازی را تصویب کرد که با حداقل 5 سال غیبت بین 250 تا 600 میلیون تومان بود. اما این قانون مورد تایید ستاد کل نیروهای مسلح قرار نگرفت و توسط شورای نگهبان رد شد.

معافیت با ماده ۶ و ۹ بهزیستی

این معافیت شامل کسانی می شود که قصد دارند مسئولیت کفالت مادر را بر عهده بگیرند اما تک فرزند پسر نیستند و مادر به دلیل ناتوانی های شدید جسمی، ذهنی و روانی تحت پوشش بهزیستی قرار می گیرد. همچنین افرادی که دارای یک خواهر یا برادر معلول یا دو نفر از اعضای خانواده آنها عضو بهزیستی هستند می توانند از این معافیت بهره مند شوند.

معافیت کمیته امداد

در مورد بهزیستی نیز این امکان وجود دارد که مادری که دارای چند فرزند پسر بالای 18 سال باشد و بدون همسر باشد تحت حمایت قرار گیرد. این قانون در کمیته امداد امام خمینی (ره) وجود دارد و مادر با عضویت دائمی در کمیته می تواند از معافیت سربازی بهره مند شود.

معافیت های موقت سربازی

معافیت‌های موقت سربازی، معافیت موقت برای بسیاری از افراد می تواند مهم باشد و برای برخی دیگر ممکن است داشتن یا نداشتن آن اهمیت چندانی نداشته باشد، اما در هر صورت انواع مختلفی از معافیت های موقت وجود دارد که به فرد اجازه می دهد برای مدتی از خدمت سربازی معاف شود. حتی خروج از کشور یا شرکت در آزمون های استخدامی. ضمناً پذیرش دانشگاه با معافیت موقت امکان پذیر است.

معافیت موقت تحصیلی

از سن 18 سالگی و دقیقاً از زمان مشمول شدن فرد می توانند با ورود به دانشگاه از معافیت تحصیلی استفاده کرده و پس از اتمام تحصیلات وضعیت خدمت وظیفه عمومی خود را مشخص کنند. در واقع معافیت تحصیلی برای دانش اموزان و دانشجویان یک معافیت موقت است.

هر مقطع تحصیلی زیر نظر وزارت علوم یا بهداشت است و مدت زمان مشخص خود را دارد. همچنین قوانین خاصی برای معافیت تحصیلی برای دانشجویان انصرافی یا اخراج شده تدوین شده است و داشتن اطلاعات کافی برای استفاده از آن الزامی است.

معافیت موقت کفالت

برای اخذ معافیت کفالت باید مادر حداقل 30 ماه قبل طلاق گرفته یا پدر فوت کرده باشد تا فرد مشمول معافیت قطعی از خدمت سربازی را داشته باشد. در صورتی که این زمان سپری نشده باشد به فرد معافیت موقت از خدمت تعلق می گیرد تا در این مدت وارد غیبت سربازی نشود.

برای صدور معافیت موقت کلیه اقدامات لازم اعم از تشکیل پرونده در پلیس+10، کمیسیون کفالت، تحقیقات محلی و ارائه مدارک لازم باید به درستی انجام شود.

معافیت موقت پزشکی

در صورت لزوم رعایت مقررات جاری پزشکی جهت تکمیل مراحل درمان و سپس اعلام تصمیم نهایی شورای پزشکی، به فرد معافیت پزشکی موقت تعلق می گیرد. این معافیت قبل از خدمت سربازی و در دوره های 6 ماهه صادر می شود و برای افراد واجد شرایط معافیت موقت پزشکی برای چند دوره قابل تمدید می باشد.

با دریافت معافیت پزشکی موقت و نیاز به درمان در خارج از کشور، امکان خروج از کشور فراهم می شود. ضمناً فرد موظف است در پایان این مدت خود را جهت ارزیابی مجدد به نظام وظیفه یا یگان خدمت معرفی کند. مهمترین بیماریهای مشمول معافیت موقت پزشکی عبارتند از:

• بیماری واریکوسل
• بیماری هیدروسل
• بیماری های مربوط به جراحی دیسک کمر
• بیماری های مربوط به مشکلات پوستی
• بیماری های مربطو به شکستگی استخوان
• بیماری های مربوط به اعصاب و روان
• بیماری های غدد

معافیت از رزم 

مراحل دریافت معافیت سربازی

مراحل دریافت معافیت سربازی با توجه به نوع معافیت متفاوت است. با این حال، به طور کلی می توان مراحل زیر را برای اکثر موارد در نظر گرفت:

1. اولین قدم مراجعه به دفاتر پلیس + 10 و دریافت برگه معرفی به واحد وظیفه عمومی است.
2.  در مرحله بعد، باید مدارک مورد نیاز برای نوع معافیت درخواستی به واحد وظیفه عمومی ارائه شود. لیست کامل مدارک در وب سایت سازمان وظیفه عمومی و یا دفاتر پلیس + 10 موجود است.
3.  پس از ارائه مدارک، کارشناسان وظیفه عمومی مدارک را بررسی می کنند. در صورت کامل بودن مدارک، به فرد متقاضی برگه معاینات پزشکی داده می شود.
4.  فرد متقاضی باید به مراکز معاینات پزشکی معرفی شده مراجعه کرده و مراحل معاینات را طی کند.
5. بازدید از مراکز واکسیناسیون و مهر نمودن فرم ها توسط مرکز
6. عیادت از پزشک معتمد نیروی انتظامی
7. و ارسال پیامک توسط وظیفه عمومی و تعیین زمان و محل کمیسیون
8. و حضور در جلسه کمیسیون معافیت و ارائه مدارک
9. انتظار بین 30 تا 45 روز و دریافت پیامک دیگر توسط وظیفه عمومی
10. و حضور در کمیسیون وظیفه عمومی استان یا شهرستان
11. و پرداخت هزینه مصوب کارت پایان خدمت در صورت تایید کمیسیون
12. و گرفتن فرصت 10 روزه برای اعتراض در صورت رد معافیت

کامل مشاور به عنوان یکی از وب سایت های مربوط به نظام وظیفه صمیمانه از همراهی شما تا پایان این مقاله تشکر میکند، امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد و به شما در آشنایی با انواع معافیت سربازی کمک کرده باشد.